In supply chains is de definitie van waarde aan het veranderen. Szabolcs Balázs, SVP Retail and Wholesale Europe bij ORTEC, stelt dat waarde niet langer louter een financieel cijfer is, maar een discipline. Het is iets wat organisaties eerlijk moeten meten, consistent moeten realiseren en actief moeten beschermen tegen ongemerkt waardeverlies in de loop van de tijd.
Waarde krijgt steeds meer dimensies
Balázs begint niet met kostenbesparingen. Hij begint met de vraag hoe waarde wordt gedefinieerd, en hij merkt dat daar verandering in komt. Traditionele financiële indicatoren — minder kilometers per ton, efficiëntere routes, kortere planningstijd — blijven van belang omdat ze direct meetbaar zijn, maar ze geven slechts één dimensie weer. Bedrijven vragen zich ook steeds vaker af of hun medewerkers zich gesteund voelen, of de bedrijfsvoering voorspelbaar is in plaats van reactief, en of klanten consequent betrouwbaarheid ervaren. In de retail ziet hij drie prioriteiten die zorgen voor een duurzame samenwerking: optimalisatiemogelijkheden, de kwaliteit van de ondersteuning en service, en de totale eigendomskosten (TCO), oftewel de volledige kosten op lange termijn voor het gebruik van een oplossing. Optimalisatie zorgt voor meetbare verbeteringen, gedegen ondersteuning houdt deze stabiel naarmate het bedrijf zich verder ontwikkelt en de TCO voorkomt dat kortetermijnvoordelen uitgroeien tot verrassingen op de lange termijn.
Het lastige deel: KPI’s omzetten in financiële impact
Het definiëren van waarde is het makkelijke deel. Het consistent leveren van deze waarde is waar de meeste organisaties moeite mee hebben. "Wij zijn goed in het vaststellen van waarde. Iedereen kan een businesscase opstellen. Het lastige is om veranderingen in de KPI’s om te zetten in daadwerkelijke financiële impact en ervoor te zorgen dat die resultaten op de lange termijn standhouden."
Het probleem ligt niet bij een tekort aan expertise, maar bij een gebrek aan blijvende discipline zodra het oorspronkelijke project is afgerond. Balázs maakt gebruik van een eenvoudige reeks om die discipline in stand te houden: Begin met een concreet project, koppel dit aan specifieke KPI’s, houd die KPI’s nauwlettend in de gaten naarmate de prestaties veranderen en vertaal die veranderingen pas daarna naar financiële resultaten. Dat vereist daadwerkelijke transparantie in de kostenstructuren — die op het juiste moment moeten worden bekendgemaakt, en niet pas zes maanden later — zodat kleine afwijkingen in een vroeg stadium kunnen worden gecorrigeerd, voordat ze uitgroeien tot structurele verliezen.
Szabolcs Balázs
Wij zijn bedreven in het herkennen van waarde. Iedereen kan een businesscase opstellen. Het lastige is om veranderingen in de KPI’s om te zetten in daadwerkelijke financiële resultaten en ervoor te zorgen dat die resultaten op de lange termijn standhouden.
Volwassenheid bepaalt het uitgangspunt, niet de omvang
De pakketten van ORTEC — Essential, Premium en Enterprise — zijn afgestemd op de mate van logistieke volwassenheid, niet op de omvang van het bedrijf. Een wereldwijde onderneming met een lage logistieke volwassenheid is wellicht het best gediend met het Essential-pakket, terwijl een kleine onderneming met sterke processen en een strakke databeheersing baat kan hebben bij mogelijkheden op Enterprise-niveau. "Het is net als het lopen van een marathon. Je begint niet meteen met 42 kilometer; je start met kortere afstanden en bouwt je uithoudingsvermogen geleidelijk op. Logistieke volwassenheid werkt op dezelfde manier."
Door bekwaamheid af te stemmen op de mate van paraatheid wordt het rendement op de investering gewaarborgd, aangezien geavanceerde functionaliteiten, die worden ingezet in een omgeving die daar nog niet op is voorbereid, vaak teleurstellende resultaten opleveren. Elk niveau combineert bewust software en advies: De tools zijn belangrijk, maar de kennis die daarmee gepaard gaat, is dat eveneens.
Waardeverlies is het verborgen risico
Volgens Balázs is de meest ondergewaardeerde dynamiek in de supply chain de manier waarop waarde verloren gaat. "Waardeverlies verloopt onzichtbaar.” Het gebeurt langzaam en ongemerkt, verborgen in de dagelijkse beslissingen. Succesvolle bedrijven houden hun KPI’s nauwlettend in de gaten en beschermen waarde alsof het een bezit is."
Waardeverlies verloopt zelden op spectaculaire wijze. Zodra een project is afgerond, neemt de aanvankelijke focus af, doen zich nieuwe uitdagingen voor en moeten teams improviseren om bij te blijven. Om dit tegen te gaan, voert ORTEC jaarlijkse operationele evaluaties uit die zijn opgezet als toekomstgerichte beoordelingen in plaats van audits: een toekomstvisie, geen rapportcijfer, waar de visie laat zien waar de toegevoegde waarde afneemt en waar processen niet langer aansluiten bij de praktijk. Sommige klanten vragen de Customer Success-teams van ORTEC om hen te helpen bepaalde KPI’s op het afgesproken niveau te houden, waardoor dit een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt. Maar de krachtigste garantie is tegelijkertijd de eenvoudigste: voortdurende verbetering. Kleine, gestage aanpassingen leveren snel een cumulatief effect op wanneer KPI’s nauwlettend worden gemonitord. Deze beschermen de waarde op een betrouwbaardere manier dan incidentele ingrijpende veranderingen.
Hoe waarde er in de dagelijkse praktijk uitziet
De waarde kan verschillen, afhankelijk van waar jij je bevindt. Managers denken in termen van doelstellingen en toezeggingen aan de raad van bestuur; planners en uitvoerende teams zien waarde in een dag met minder verrassingen, KPI’s die aansluiten bij de werkelijke omstandigheden, tools die handmatige correcties verminderen in plaats van extra werk veroorzaken en ondersteuning die snel reageert bij verstoringen of seizoenspieken. Operationele waarde vloeit voort uit een planningsomgeving die stabiel, voorspelbaar en goed ondersteund is, niet uit een omgeving die alleen dankzij heldhaftige ingrepen kan functioneren.
Waar AI de waardecreatie versnelt
AI wordt steeds meer geïntegreerd in de manier waarop waarde wordt gemeten en beschermd. ORTEC is gebouwd op een basis van operationeel onderzoek, dat op zichzelf al een vorm van AI is. Generatieve AI breidt dit nu uit naar de planningsomgeving via assistenten die zijn geïntegreerd in de control tower, het centrale overzichtsscherm dat planners gebruiken om de processen te monitoren. In plaats van zelf op te zoeken welke vrachtwagens vertraging hebben of dashboards te maken om de ontwikkeling van KPI’s bij te houden, vragen de planners het aan de assistent, waarna afwijkingen automatisch worden gesignaleerd. Het gaat om snelheid: door een probleem twee weken eerder op te lossen, kan maanden aan waarde worden behouden. Bovendien duren implementaties die vroeger jaren in beslag namen, tegenwoordig steeds vaker slechts enkele maanden.
Balázs sluit af met dezelfde uitdaging waarmee hij begon: "Zorg ervoor dat je weet waar de waarde in jouw supply chain vandaan komt en waar deze verloren gaat. Als je dat weet, geeft dat je een duidelijk voordeel."
AI bij ORTEC
