Informele zorg wordt steeds belangrijker in een zorgsector onder druk
We zijn als maatschappij gewend geraakt aan de beschikbaarheid van goede en betaalbare zorg en vaak ook in je eigen regio. Door vergrijzing, meer behandelmogelijkheden, stijgende kosten en personeelstekorten wordt dat allemaal minder vanzelfsprekend. Dit probleem is niet zomaar opgelost.
De zorg innoveert op verschillende vlakken om de toegangstijd te beperken en behandelduur terug te brengen, bijvoorbeeld met de inzet van digitale zorg. Als mobiele patiënt kun je - als je verzekeraar een contract heeft - de wachttijd beperken door te kiezen voor een ander ziekenhuis.
Maar er zijn genoeg vormen van zorg waarbij een deel van de oplossing in een andere hoek gezocht kan of moet worden.
Generatiewoningen
Tot halverwege de vorige eeuw kwam het vaak voor dat meerdere generaties onder één dak woonden. Daar waren verschillende redenen voor: nog geen sociale voorzieningen voor ouderen, beperkte economische mogelijkheden en de beperkte beschikbaarheid van woningen. Het voordeel was wel dat binnen een familie er makkelijker voor elkaar gezorgd kon worden.
Daarna veranderde de situatie door onder andere de (verdere) ontwikkeling van de verzorgingsstaat, introductie van de AOW, sterke toename van 1- en 2-persoons huishoudens en het afnemen van de meergezinshuishoudens.
Het zorgen voor een familielid of andere naaste komt in bepaalde regio's en binnen bepaalde culturen en religies vaker voor dan in andere. Deze informele zorg kent verschillende vormen, bijvoorbeeld: familiezorg, mantelzorg, burenzorg, netwerkzorg, gemeenschapszorg en vrijwilligerswerk. Bij veel zorginstellingen kom je de vrijwilligers tegen als bijvoorbeeld gastheer/vrouw (kan je dit nog zo zeggen?), activiteitenbegeleiders, maatjes of in andere vormen waarbij ze kunnen bijdragen aan de leefbaarheid en welzijn. Zorgtaken blijven voorbehouden aan professionals, maar via deze informele zorg kunnen de professionals zich wel meer richten op hun kerntaken.
Vrijwillig is niet vrijblijvend
Meer personen die betrokken zijn bij het zorgproces, betekent ook meer afstemming onderling en het kan ook spanningen opleveren. Een familielid die continu bovenop de zorg zit, mensen die niet komen opdagen of vrijwilligers waarvoor niet voldoende werk is. Het maken van duidelijke afspraken over de verwachtingen over en weer is van groot belang. Het mooie is dat je de informele zorg prima kunt opnemen in je reguliere personeelsplanning. Het regelen van de reiskostenvergoeding of algemene vrijwilligersvergoeding is dan ook direct te automatiseren. Een wisselende beschikbaar kan iemand zelf eenvoudig vastleggen via ORTEC WS for Employees.
Koester de informele zorg, koester het persoonlijke contact
Alhoewel heel veel mensen digitaal vaardig genoeg zijn, geldt bij de informele zorg misschien nog wel meer dan bij de reguliere zorg dat iemand kiest om zorg te verlenen en niet voor de administratie eromheen. Maak daarom duidelijke afspraken over wat je van elkaar verwacht. Geef de informele zorgverlener de mogelijkheid actief deel te nemen aan het planningsproces, maar check dat iemand daar open voor staat. Als het niet aansluit, dan kun je beter regelmatig persoonlijk contact hebben om af te stemmen wanneer iemand kan bijspringen. Sowieso is persoonlijk contact van groot belang om mensen aan je te binden. Vrijwillig is niet vrijblijvend, maar als organisatie is het ook niet vrijblijvend.
Vanuit ORTEC zijn we benieuwd welke vormen van informele zorg jullie structureel inzetten, of en hoe jullie die meenemen in de planning en welke uitdagingen jullie daarbij zien. Door op de hoogte te blijven van wat er in de markt gebeurd, kunnen wij daar rekening mee houden in onze productontwikkeling. Of zoals Bartiméus het onlangs mooi beschreef in een presentatie tijden het ‘Event voor het Noorden’ van Vlirdens: het opnieuw in balans brengen van de aandacht en zorg voor de cliënt, de eigen medewerkers en de financiën.